گور امیر- آرامگاه امیر تیمور در سمرقند یکی از معروف ترین یادبودهای فرهنگی قرون وسطی است. تاریخ آن که بیش از 5 قرن قدمت دارد در هاله ای از اسرار و افسانه ها و باورهای عجیب و غریب پیچیده شده است. و حالا در سال توریسم کشورهای همسود این آرامگاه یکی از » مرواریدهای کشورهای همسود» شده است. فهرست مهمترین جاهای دیدنی و گردشگری کشورهای همسود را مرواریدهای جامعه کشورهای مشترک المنافع می نامند.

در بخش تاریخی سمرقند، بیش از 5 سده است که گنبد آبی آرامگاه گور امیر - آرامگاه امیر تیمور از خاندان تیموریان خودنمایی می کند.

امیر تیمور بنیان گذار یکی از قدرتمندترین امپراطوری ها در اراضی آسیای میانه بود. او با خدمت در ارتش خان مغول در سمرقند، بزودی حاکم یکی از شهرها شد و پس از مرگ حامی خود به سمت « امیر کبیر» منصوب گشت. او سمرقند را پایتخت کشور خود نامید که مبدل به مرکز زندگی معنوی، فرهنگی و تجاری امپراطوری تیموریان شد.

قدرت تیمور بی حد و مرز بود. او در هیچ نبردی شکست نمی خورد و براحتی ارتش دشمنان و هر گونه قیامی در امپراطوری را سرکوب می کرد. برای گسترش کشور خود به ایران حمله کرد و تا ارمنستان ، گرجستان، هند، سوریه و ترکیه پیشروی کرد. البته او در یک نبرد شکست خورد. هنگام لشگرکشی به چین، در شهر «اوترار» ( واقع در قزاقستان معاصر) بر اثر بیماری جان سپرد. اما او را در وطن، در آرامگاهی دفن کردند که پسر و نوه اش در آنجا آرمیده بودند. امیر تیمور ساخت این آرامگاه را در سال 1403 شروع کرد. آرامگاه هشت ضلعی با گنبدی به رنگ آبی آسمانی است. پس از گذشت چند سال در آرامگاهی که امیر برای جانشین خود ساخته بود خودش به خواب ابدی رفت. یکی از افسانه هایی که در باره این سردار تعریف می شود، آن است که روح جنگجویانی همراه امیر تیمور در گور دفن شده است که اگر کسی بخواهد به باقیمانده تیمور آسیبی برساند این ارواح آزاد می شوند. هشدار در اینباره روی لوحه گور نوشته شده است.

احمدخان عبداللطیفوف عرب شناس در اینباره گفت:  روی این لوحه نوشته شده است: ما همه فانی هستیم. در وقت خود خواهیم مرد. افراد بزرگی قبل از ما بودند و بعد از ما هم خواهند بود. اگر کسی آرامش اجداد فرو رفته در خواب ابدی را برهم بزند ، بگذار بلای وحشتناکی بر سرش نازل شود».

اما با وجود این نفرین و شاید بر عکس به خاطر وجود آن تعداد کمی جرئت کردند آرامش گور تیمور را برهم بزنند. یکی از افسانه های بیشماری که در رابطه با امیر تیمور تعریف می شود با زلزله وحشتناکی در ارتباط است که در قرن 18 باعث ویرانی ایران شد. این اتفاق پس از آن رخ داد که نادر شاه سنگ یشم را از قبر تیمور برداشت. آخرین پژوهش علمی انجام شده در ژوئن سال 1941 میلادی این افسانه را واقعی تر کرد. در آن زمان، دانشمندان شوروی که در حال باز کردن قبر تیمور بودند از طریق رادیو از خبر حمله آلمان فاشیست به اتحاد شوروی باخبر شدند.

در حال حاضر ورود به آرامگاه زیر زمینی برای بازدیدکنندگان ممنوع است. آنها می توانند در آرامگاه دعای آمرزش برای حاکم کبیر بخوانند و به اسرار او نزدیکتر شوند. می گویند آرامگاه امیر تیمور چیزی مانند تاج محل مشهور هند شده است.